![روز هاي دشوار « قسمت 30 ـ 37 » 1915](https://i.servimg.com/u/f57/11/03/08/38/1915.jpg)
به ادامه يادداشت هاي نهايت ارزنده و تاريخي رفيق نستوه رحيم شاهين معاون سياسي قول اردوي نمبر يک درجنگ حماسه ساز جلال آباد :
رفيق بارکزي با وجودي که خصوصيات خوب نظامي منحصر به فرد خود را داشت، خاطرات آن روز رفيق بارکزي را( احساس واقعي، تلاش وعمل کرد هايش ،شکست و مايوس شدنش را ) که ازهما ن آغازين لحظات صبح و تا تطبيق آخرين شعارش که ( تا اخرين قطره خون خود ازهمين خط دفاع مي کنيم و زنده به دشمن تسليم نمي شويم)واقعا مخلصانه بود، هيچګاه فراموش نميکنم و از همين خاطر هم است که خواستم اين خاطرات به ياد ماندني را از آرشيف حافظه خود بيرون کرده وبا ګزينش حروف بروي کاغذ ثبت تاريخ وجاودانه نمايم. قابل تذکرميدانم که همين نوشته ها و ياد داشت ها بود، که آن تهمت هاي دروغين ، خود ساخته ودور از واقيعت را که همه افتخارات حماسه ساز رفيق بارکزي را مورد سوال قرار داده بود تصحيح نمود و آنچه را که حقش بود به آن مفتخرش ساخت.
هجوم دشمن
دشمن که خود براي يک حمله بزرګ بعد از اشغال ثمرخيل به طرف جلال آباد آماده ګي کامل نظامي را ګرفته بود،با عقب نشيني قطعات و جزوتام هاي ما، از خط اول در نزديکي باغ ثمر خيل ، پلان خويش را تشديد مي بخشد، و حملات تهاجمي قوت هاي خويش را از باغ ثمرخيال آغاز مي نمايد.
و ما در برابر يک تهاجم واقعي ، عيني و عملي، مستقيم و رويارويي بادشمن قرارګرفتيم و اين تهاجم واقعا يک تهاجم وسيع و بزرګ نه ده ها و صد ها نفري بلکه بيش از هزار نفري بود که در پيش ديدهگان ما از بالاي ديوار هاي باغ ثمرخيل پرش کنان به يورش خود در يک اراضي نيمه هموار و منطقه باز، به استقامت زرهپوش ادامه مي دادند.
رفيق بارکزي براي نشانزن ماشيندار هاي نصب زرهپوش قومانده داد و ګفت ضربه کن ، ضربات آغاز و ادامه آن با کلمات و حرف هاي تشويقي از طرف رفيق بارکزي براي نشانزن ادامه داشت.
رفيق بارکزي خود بالاي کلکينچه طرف راست زرهپوش نشسته وفيرهاي ضربتي ماشيندار زرهپوش برروي مليشه هاي پنجابي را که تعدادي ريسمان ها به کمر و بوجي هاي خالي به شانه براي چور وغارت جلال آباد بسته بودند مشاهده مي نمود وبازهم نشانزن را مورد تشويق قرار ميداد. حملات راکتي دشمن ادامه داشت وهجوم پياده دشمن هم پيشروي خود را با فير سلاح هاي ثقيل وخفيف دست داشته به استقامت زرهپوش ادامه مي دادند و تلفاتي هم که از طرف زرهپوش برايشان وارد مي ګرديد برايشان بي تفاوت بود و از بالاي مرده ها وزخمي هايشان مي دويدند. اما زرهپوش با وجودي که مورد هجوم هزاران فير مرمي قرار داشت مګر هدف مستقيم نبود؛ زيرا در حالت و موقعيتي که زرهپوش قرار داشت بدون کدام تحرک و آن هم در مقابل يک تهاجم اين چنيني يک لقمه تيار ويک دستآورد بزرګ براي خود پيشبيني کرده بودند.
لمړي بريد من حيدر ياور رفيق بارکزي که به شکل ايستاده پا بالاي پايه دان جناحي زرهپوش وجود خود را چون سنګ براي رفيق بارکزي در مقا بل دشمن سپر قرار داده بود، چنين پيشنهاد نمود: بهتر نيست به منطقه پل سراچه که قرارګاه اوپراتيفي قول اردو به سرپرستي جنرال رسول پاچا رييس ارکان است برويم، قطعات را منسجم وخط دفاعي در آن جا ايجاد نماييم؟ اما رفيق بارکزي که اين خط را آخرين ګزينه مرګ وزنده ګي قرار داده بود، در برابر پيشنهاد چيزي نه ګفت و درين مورد خاموشي اختيار نمود و ضربات ماشين دار را نګاه کرده نشان زن را تشويق مينمود.
من که ميدانستم که رفيق بارکزي مصمم است براي تطبيق شعار سرميدهيم سنګرنه و نيت و احساسش در برابر وطن پاک و بي الايش است و از نام پاکستاني و پنجابي نفرت دارد؛ تقاضا و پيشنهاد من هم در مورد بازګشت (عقب نشيني) منحيث کارمند سياسي برايش قابل پذيرش نمي باشد زيرا هميشه به کارمندان سياسي اعتماد خاص داشت وهيچ وقت هم آرزوي شنيدن کلمه عقب نشيني را نمي داشت.
پيشروي حملات تهاجمي دشمن درنزديکي زرهپوش شکل نيم دايره وي را به خود ګرفت، هدف ازين کار محاصره ما بود. در همين وقت ياور رفيق بارکزي بالاي درايور صدا کرد و ګفت زرهپوش را روشن کن. چون ياور فکر کرد خاموشي رفيق بارکزي در مقابل پيشنهادش موافقت وي است ؛ اما وقتي درايور زرهپوش را روشن کرد رفيق بارکزي باعصبانيت راننده را از بالا به داخل زرهپوش با دو فير تفنګچه تهديد کرد و ګفت من قومندان هستم.
در هين وقت ( وقتي صداي ماشين و دود از سلنسر زرهپوش توجه دشمن را به خود جلب نمود ) دشمن فکر کرد زرهبوش فرار مي نمايد. آن ها زرهپوش را مستقيما هدف ګرفته مورد ضربات مسلسل ماشيندار خود قرار دادند که در نتيجه ودر اثر اين ضربا ت ياور رفيق بارکزي لمري بريدمن حيدر که تا آخرين لحظه خود را سپر دفاع از قهرمان شهيد رفيق بارکزي ساخته بود مورد اصابت قرار مي ګيرد.
مرمي هايي که شهادت را نصيب رفيق بارکزي ساخت، راه خود را از قلب بريد من حيدر پيمود و هر دو يکجا با ضربه ماشيندار ناخلفان، متجا وزين و وطنفروشان قرار ګرفتند، ويک جا به جاودانه ها پيوستند روح شان شاد وخاطرات شان ګرامي باد.
من بالاي پايه دان زرهپوش به جناح چب و به طرف مخالف استقامت دشمن بالاي پاي، عقب قله زرهپوش خود را ګرفته بودم، قله زرهپوش براي من سپر بود.
اما شهيد قهرمان بارکزي بالاي کلکينچه راست زرهبوش به استقامت دشمن و ياورش در پهلوي رفيق بارکزي بالاي پايه دان در راست زرهپوش به استقامت دشمن خود را براي رفيق بارکزي سپر ساخته بود.
وقتي ضربات مسلسل دشمن زرهپوش را تحت پوشش قرار داد متوجه شدم که همزمان و يک وقت لمري بريد من قهرمان پاين از زرهپوش به زمين افتاد وشهيد بارکزي به داخل زرهپوش.
چه بايد کرد؟
من که به طرف چپ زرهپوش نزديک کلکينچه راننده بودم، خود را بالاي درايور به داخل زرهپوش انداختم وديدم که رفيق بارکزي به بغل طرف چب افتيده وسرش بالاي شانه درايور قرار دارد فکر کردم زخم برداشته باشد خواستم بلندش نمايم وقتي در بغل ګرفتمش ديدم که رفيق بارکزي ديګر با ما وداع ګفته است و جان را به جانان سپرده است.
رفيق بارکزي را از بالاي پيکردرايور (بريدمن نبي) دور ساختم، درايور را که فکر مي کردم زنده نباشد ديدم مي جنبد. که مورد اصابت دو مرمي يکي در الاشه راست خود و دومي در فاصله بين شصت کلان و انګشت چهارمي به دست راست اش زخم برداشته زنده است اما خون از زخم هايش جريان دارد.
از بريد من نبي پرسيدم، نبي زنده هستي ؟ جواب داد بلي، حرکت کرده ميتواني ؟ ګفت کوشش مي نمايم، در اين وقت فاصله بين زنده ګي و مرګ ما ثانيه و فاصله بين زرهپوش و دشمن چند متر باقي مانده بود اګر زرهپوش در وقت دور خوردن به سرک راست نمي ګرديد ، دشمن به زرهپوش بالا مي شد.زرهبوش به مسير خود دور خورد وحرکت نمود.
من براي مخابره چي هدايت دادم تا بيسيم را خاموش و ارتباطات قطع ګردد،زيرا خبر شهادت رفيق بارکزي منحيث تورنجنرال نظامي ،قوماندان قول اردوي نمبر1 و قوماندان زون شرق تاثيرات بزرګ را براي هر دو طرف (هم براي مدافعين جلال اباد و هم براي متجاوزين) در ان لحظات دشوار و سرنوشت ساز داشت.
با سرعت ګرفتن زرهپوش دشمن خشم خود را با فير انواع اسلحه ثقيل وخفيف به تعقيب زرهپوش نشان دادند،مګر زرهپوش با سرعت تمام با اصابت صد ها مرمي به حرکت خود ادامه داد.
وقتي به پل سراچه رسيديم که محل قرارګاه اوپراتيفي قول اردوي نمر1 ودر راس آن جنرال رسول باچا رييس ارکان قول اردو قرار داشت ولي او هم کدام اقدامي عملي را براي توقف قطعات وجزوتامها و ايجاد يک خط دفاعي فعال نکرده ؛ بلکه خود هم منطقه را ترک و به وضع الجيش دايمي قول اردو به جلال اباد عقب نشيني کرده بود.
ما هم حرکت خود را به سمت جلال آباد ادامه داديم تا ميدان هواهي جلال آباد هيچ يک از افراد نظامي، از هيچ يک ارګان هاي نظامي ( اردو، سارندوي و امنيت دولتي ) در منطقه باقي نمانده بود و راه براي پيشروي دشمن کا ملا باز بود .
اين حالت و نماي از سيماي ان طبيعت زيبا و هميشه بهار ننګرهار که هر وقت با ګذشتن و عبور از هر ګوشه و ميانه آن به روي انسانها مي خنديد و با نګاه هاي ظريفانه و صميمانه خود روح وروان انسان را شاد و خندان مي ساخت، توجه مرا به خود جلب کرد، و به يکباره ګي آن همه اتفاقات و آن لحظات سخت و دشواري که روح روان مرا مخدوش و مصروف خود ساخته بود،تحت فشار قرار داده وخود جاګزين ګرديد، و لحظه ي فکرم را به خود مصروف ساخت.
فکر کردم که طبيعت وفضا کاملاء عوض شده است،آ ن طبيعت زيبا يي که با لبخند هميشه ګي اش انسان ها را خوشي نصيب مي ساخت به کلي خسته،غمګين وپريشان، و با نګاه هاي ګرفته و دردمند اش مي فهماند، که مرا رها نکنيد و مرا دفاع نمايد.
بخش آخر ياد داشت هاي رفيق دگروال رحيم شاهين معاون سياسي آمريت سياسي قول اردوي مرکزي در جنگ حماسه ساز و پرافتخار جلال آباد:
به ميدان هوايي جلال آباد نزديک شده بوديم، فکرم به کاوش وجواب سوالي شد.
شايد هم کدام تصميم عاجل براي خروج ازجلال آباد در سطح رهبري اتخاز شده باشد، زيرا تمامي قطعات و جزوتامهاي ستر درستيز که از خط اول ثمرخيل برګشت نمودند ،قرارګاه اوپراتيفي قول اردو از پل سراچه وديګر قطعات و پوسته هاي امنيتي به صورت عموم مناطق و ساحه مسؤوليت خود را ترک کرده بودند.
پيش روي دروازه ورودي ترمينل ميدان هوايي رسيديم، در اولين نګاه نظرم به آن فرزند واقعي وطن، جنرال سرسپرده و سر لشکر مدافعين جلال آباد که با ايجاد سد آهنين ودژ تسخير ناپزير در مقابل متجاوزين پاکستاني و وهابيون سعودي براي دفاع از وطن و جلال آباد حاضر نموده بود، افتاد. به محترم تورن جنرال محمد آصف دلاور لوي درستيز وزارت دفاع ج .د.ا.
زرهپوش را توقف دادم. در اين جا (بالاي سرک پيشروي ترمينل ميدان هوايي) محترم آصف دلاور، منوکي منګل والي ولايت ننگرهار ، جنرال صلاح الدين معاون رييس عمومي امورسياسي اردو، يک جنرال ( قوماندان ) يکي از لوا هاي ګارد ملي ( اسمش را به خاطر ندارم ) ومعلم عمر رييس امنيت ولايت ننګرهار با چند نفر از باديګارد هاي شان در حال تجهيز ساختن خود با چانته وپرتله و آماده ګي براي دفاع وايجاد خط دفاعي را در پيشروي ميدان هوايي داشتند
جنرال صلاح الدين معاون ريس عمومي امور سياسي براي من ګفت : رفيق رحيم ! توسط زرهپوش راه را مسدود و مانع عقب نشيني قطعات ووسايط محاربوي به سوي شهر جلال آباد شويد . ( شايد نميدانست که زرهپوش ما اخرين واسطه محاربوي بود ) من به جوابش ګفتم، به داخل زرهپوش رفيق بارکزي است. ګفت براي رفيق بارکزي بګو پايين شود. ګفتم رفيق بارکزي شهيد شده است. باز هم برايم امر کرد که زرهپوش حامل جنازه رفيق شهيد بارکزي را به داخل ميدان هوايي هدايت کنم وخود اين جا بالاي سرک ايستاده شوم، و نګذارم منسوبين نظامي را که به طرف شهر جلال بروند. از امروي اطاعت نمودم؛ اما فکر وذهنم را آن تهاجم چند هزارنفري دشمن ازجانب ثمرخيل و پيشروي آن ها، آغاز حملات راکتي بالاي شهر جلال اباد، روحيه شکسته وضعيف نظاميان، سرنوشت يک شهر بزرګ و اين همه انسانهايي که به زنده ګي خود عشق مي ورزند واميد به ادامه آن را درخانه و کاشانه خود باخانواده هاي عزيز و دوستداشتني شان دارند، و همچنان مسئوليت دفاع ازآن ها به خود مصروف ساخته بود.
از سوي ديگر تلاش خستګي ناپزير، استقامت، پايداري وسازمان دهي دقيق محترم آصف دلاور در عرصه هاي مختلف براي ايجاد يک سيستم قوي، مستحکم و مطمين دفاعي با استفاده ازهمه امکانات موجود قطعات استحکام وانجينيري و سازماندهي و انسجام قوتهاي نظامي وسپردن مسؤوليت ها به شکل سنجيده شده به مسؤولين وقوماندانان توسط اين قوماندان با تجربه پيروزي و مؤفقيت را در مقابل تجاوز وتهاجم سازمان يافته دشمن برايم نويد ميداد.
ايجاد خط وآماده شدن براي دفاع جانانه وقهرمانانه مدافعين ازجلال آباد در فاصله زماني بين عصر و شام ( از يک تا يک ونيم ساعت ) که هم خط دفاعي به شکل اساسي ومقاوم آن ايجاد ګرديد وهم مدافعين با روحيه عالي ،عزم متين و ازخود ګذري براي دفاع حاضر ساخته شدند. واقيعتي است که با پيروزي جنګ و دفاع از جلال آباد مفهوم خود را تبارز داده و حماسه آفرين شد.
عناصر واقعي اين رزم آرايي :
- حضور شخصيتي همچون آصف دلاور لوي درستيز قواي مسلح افغانستان درخط اول .(هم با ايجاد ګران خط و هم با مدافعين درخط)
- از خود ګذري، شجاعت ومصمم بودن افسران و سربازان براي دفاع از جلال اباد بهر قيمتي که ممکن مي شد.
- قرار ګرفتن شخص قوماندان عمومي جبهه شرق در موضع خط دفاعي و در پهلوي مدافعين ومطمين ساختن آن ها که در دفاع از مادر وطن تفاوت ها (بين تورنجنرال و يک سرباز دوره مکلفيت و يا دوره احتياط ) از بين ميرود، در يک کلمه واقعي ودر عمل نشان ميدهد، که جايګاه، مقام وموقف ما، عزت وذلت ما، مرګ و زنده ګي ما دراين شرايط حساس وتاريخ ساز منحيث اولاد وطن و در دفاع از مادر وطن مساوي ويکسان است. و اين يکي از برازنده ګي هاي سرلشکر مدافعين جلال آباد بود که ثبت تاريخ زرين وطن شده و مي شود.
- ايجاد قرارګاه اوپراتيفي ستردرستيز وزارت دفاع در جايګاه يک تولي ويا هم يک کندک پياده درشرايط بسيار دشوار جنګي (از لحاظ مسافه کمتر از 500 متري با خط دفاعي) ومقابله با يک تهاجم وسيع وسازمان يافته.
- مفکوره عالي و کاملا دقيق وسنجيده شده با برخورد کاملا مسؤولانه در ايجاد اساسي سيستم خط دفاعي تحکيم شده و مجهز با راه ها و خندق هاي ارتباط که شامل بخشي از ميدان هوايي، منطقه خوش ګنبد تا دريا را دربر ميګرفت، باعث شد تا همه پلان هاي دقيق وکوردينه شده حملات راکتي و توپچي وهم حملات سازمان يافته لشکر متجانس و متجاوز نظا ميان پاکستان را درهمين خط شکست دهند وهمه اميد هايشان را به ياس مبدل سازند.
موارد فوق که اساس و شاخص هاي اصلي آماده ګي هارا براي دفاع از جلال آباد در فاصله کوتاه بين ديګر( عصر ) وشام روز تکميل مي ساخت در پيش ديده ګانم اتفاق افتيد.
بخش هاي عملي د فاع قهرمانانه از جلال آباد به تمام منسوبين قواي مسلح، فعالين و مفرزه هاي حزبي که هريک صادقانه و مخلصانه از ايجاد تا آماده شدن براي دفاع ازجلال آباد ( ازراننده گان بلدوزر و اسکوواتور ګرفته که در حفر خط دفاعي، مواضع و خندق هاي ارتباط، بخش هاي خدمات انجينري در قطع درختان کهن وکلفت وضخيم براي پوشش مواضع وخندق ها تا قرار ګرفتن سرسپرده ګان واقعي در مواضع دفاعي، تامين کننده ګان بخش هاي اکمالاتي ( محاربوي ولوژستيکي ) وپيشبرد کارتبليغاتي، دادن روحيه وآماده ساختن مردم براي دفاع خودي) از هيجګونه تلاش و فداکاري دريغ نکردند، عرق ريختند و حماسه آفريدند، مربوط مي شود.
واين آماده ګي ها در شام همان روز مورخ 17/حوت/1367 دريک جنګ روياروي با يک حمله وسيع وتهاجم سازمان يافتته با پشتيباني وحمايه هزاران فير راکت وتوپچي دشمن بالاي همين خط به نمايش ګذاشته شد.
قواي نظامي پاکستان و حاميان بين المللي شان با آغاز يک طوفان و با محاسبه از پيش لرزه هايي که خطوط دفاعي ما را در سرخ ديوار و ثمرخيل آسيب رسانده بود خود را پيروز جنګ مي دانستند و از همين خاطر هم بود که بيشتر و قويتر از حمله تهاجمي زميني و راکتي، به جنګ رواني وتبليغاتي هم توجه کرده بودند.
جنګ آغاز شد . خط دفاعي به يک سپر فولادين مبدل ګرديد. مدافعين جلال آباد حماسه آفريدند و تاريخ ساز شدند.
***
اين بود چشم ديد ها، ياد داشت ها، خاطرات ماندګار و فراموش ناشدني وزنده در ذهنم که بدون تزييد و دور ازهمه تعصبات ناهنجار و نابرابر که به شکلي از اشکال در قالب لقب يا ګذاشتن نام براي تخريب و يا تعريف شخصيت ها باشد. با نګارش برروي کاغذ باعلا قمندان ياد مانده ها و يادواره ها شريک ساختم.
از رفيق بزرګوار عظيمي صاحب ممنون وسپاسگزارم که خود مبتکر و ايجادګر يادمانده هايي ازقهرمانان، سر سپرده ګان و هزاران تن از سپاهيان ګمنام وطن هستند.
از رفيق اکرم عزيز جبارخيل ميخواهم تشکر نمايم، ضمن اين که خود از جمله حماسه سازان جنګ جلال آباد هستند، وسيله شدند تا ياد داشت هاي من، نشر گردند . و نيز ممنون وسپاسګزار هستم از محبت همه خواننده ګان و علاقمندان ياد مانده هاي دو روز پر از حوادث پي درپي جنګ جلال آباد.
بعد از اين يک صفحه جديد باز ميشود.
( دفاع قهرمانانه وحماسه ساز مدافعين جلال آباد، اعم از منسوبين نظامي قواي مسلح، فعالين ومفرزه هاي حزبي ننګرهار و ولايت لغمان درتمام خطوط دفاعي حلقوي و نيز درحملات تعرضي وتصفيوي ما بعد از سپري شدن چهار ماه در خطوط دفاعي.)
برخي ديدگاه ها :
سرور زهتاب دررابطه به نوشته حامد علمي :
درتحليل جناب حامد علمي از جنگ جلال آباد ضد و نقيض گويي و ابهاماتي به وضاحت ديده ميشود، به طور مثال در جايي نوشته است که « مجاهدين بدون قومانده واحد و برق آسا به سوي ثمر خيل به راه افتادند» در حالي که اين جنگ توسط جنرالان پاکستاني اداره ميشد و به خصوص بخش اکمالات لوژيستيکي و سلاح ووسايط جنگي آن توسط آي اس آي سازمان جهنمي اسخباراتي کشور پاکستان تمويل و تجهيز مي گرديد. معمولأ پيشبرد چنين جنگ ها باچنان ابعاد وسيعي با اوپراسيون قويي که قبلاً تدابير آن سنجيده شده باشد راه اندازي مي گردد ، پس چگونه ميتوان اذعان داشت که اين جنگ بدون پلان و آماده گي قبلي به راه افتاده بود ؟، بدين معني که مجاهدين به يکباره گي و با تصميم يکشبه بالاي پوسته ها حمله ور شدند ؟ که به نظرم اين چنين برخورد با قضايا منطقي جلوه نمي نمايد! . اما به اين گفته جناب ايشان که جنگ جلال آباد فاقد قومانده واحد پيش برده مي شد که دليلش همانا تضاد هاي ذات البيني گروپ ها و تنظيم هاي مجاهدين را که از ابتداي به اصطلاح جهاد ايشان بوده است ، همنوا هستم . از رفيق قهرمان عظيمي صاحب پوزش ميخواهم که در موجوديت شان راجع به امور نظامي جسارتي کرده باشم . به سلامت باشيد.
اکرم حيدري جبارخيل :
ممنون وسپاسگزارم از رفيق عزيزشاهين ، كه آن چه را من در انتظار ارايه اين حماسه بودم ، قلم به دست گرفت و خاطره آن روز حماسه ساز را براي همه عزيزان ارايه كرد .
جهان سپاس از رفيق گرامي و بزرگوارعظيمي صاحب كه در عرصه جمع آوري ياداشت ها و خاطرات همه عزيزان زحمات شبانه روزي را انجام ميدهند ، باوجوديكه خود ايشان از جمله سپه سالار برجسته در اين جنگ حماسه ساز جلال اباد بودند .
بيان اين واقيعت ها درس بزرگ براي نسل هاي كشور ماست .
داکتر حميدالله مفيد
رفيق شهيد حماسه ها تورنجنرال اركانحرب باركزي ، مردي از تبار خرد ودلاوري ، مردي از ديار دليران ، مردي از ژرفاي انسانيت با پايداري نشان داد كه مرگ آن گاه بسيار زيبا است كه درآن پاسداري از وطن به ديده باشد.
شما رفيق شاهين گرامي ! با نگارش اين يادواره تان وشما رفيق گرانقدر جنرال ارشد ونويسنده بي همتا جناب عظيمي صاحب با ارايه اين يادواره گرد وغبار از روي قهرماني هايي زدوديد، كه مانند رستم ها ، پيلتن ها ، سياوش ها ، ابو مسلم ها، ابن مقفع ها وماني ها ومزدك ها وآرش هاي كمانگير جان باختند وحماسه آفريدند وتاريخ كشور ما را آزين بخشيدند
رفيق اکرم حيدري جبارخيل در ارتباط به نوشته رفيق رحيم شاهين :
شادروان حيدر ياور قوماندان قول اردو يكي از أفسران جوان شجاع و دلير كشور خود بود كه تا آخرين لحظات زنده گي خويش به خاطر دفاع از تماميت ارضي كشور خويش مبارزه نمود و جان شيرين خويش را فدا نمود. از حيدر نازنين يك دختر تازه به دنيا آمده بود ، اميد ورام كه دختر نازنين ايشان در هر جايي كه باشند صحت و سلامت باشند .
نهايت رنج أور بود براي مايان ، كه جسد اين فدا كار از محل حادثه انتقال نكرد ، روحش شاد و يادش گرامي باد .
ياد داشت ديگر از رفيق جبارخيل :
بعد از شهادت شادروان باركزي ، زماني كه من لمري بريد من نبي دريور زرهپوش را ملاقات مي كردم ، دهنش و دستش كه مرمي خورده بود ، برايش به مزاح ميگفتم كه خوب شد كه نجات يافتي ، اگر اين مرمي ها در عقبت اصبات ميكرد شايد كه امروز زنده نمي بودي .
بازديد از اين دريور زرهيپوش ما را به ياد شجاعت و مردانگي شادروان باركزي مي انداخت كه او حتي در برابر دشمن خويش نخواست كه يك قدم هم به عقب برگردد ، و جان خويش را فداي مردمش كرد ، يادش گرامي باد !
رفيق يعقوب صديقي :
با طلب مغفرت براي اين جنرال قهرمان ما !
نميدانم که با اين حکاياتي که دگروال صاحب شاهين نموده اند، ميشود جنرال صاحب بارکزي را با در خطر انداختن جان خودش، ياورش و نشانزن آنها يعني سه نفر در مقابل چند هزار نفر يک قوماندان با تدبير دانست؟
بياييد خاموش نباشيم و کمي طرفدار حقايق باشيم.....
ويا اصل قصه طور ديگر است؟؟؟؟
چگونه يک قوماندان، يک افسر با درايت و کار کشته اين تصميم را ميگيرد که يک نفر در مقابل يک لشکر ميجنگم.....
اين نه فدا کاري است نه وطنپرستي و نه از خود گذري!
شايد به نظر من اينطور نباشد و يا کمي مبالغه و اغراق صورت گرفته باشد، هيچ افسري و جنرال و قومانداني اين تصميم ساده و خام را گرفته نميتواند.....
در زمينه نظر دوستان را تمنا دارم.
دگروال عبدالوهاب نورستاني :
دربعضى موارد قوماندانان نمونه مثال به زيردستان خويش مى باشند . درچنين حالات كه دربين قطعات وجزوتامها بي نظمى رخ ميدهد به خاطري كه مورال پرسونل درجبهه ضعيف نشود قوماندان نمونه مثال مى باشد وپرسونل خويش رابه جنگ تشويق مى نمايد تاازعقب نشينى جلوگيرى صورت گيرد ومتباقى پرسونل احتياط خواسته مى شود. بنابراين شهيدباركزى نخواست نام ايشان منحيث يك قوماندان ضعيف ، ترسووناكارآمد ثبت تاريخ گردد. همان بود كه شهادت را درراه دفاع ازافغانستان قبول نموده ودشمن رااجازه نداد تاشهرجلال آباد راتصرف نمايند . پس مردم افغانستان كارنامه هاى شهيد قهرمان جنرال باركزى را منحيث يك قوماندان برجسته . مدبر، جسور. فراموش نخواهدكرد روحش شادويادش راگرامى ميدارم.
رحيم شاهين :
تشکر از دوست خوب ما محترم يعقوب صديقي وبازهم تشکر از علاقمندي تان نسبت به ياد داشت هاي ماندګار واحترام به نظر و ديدګاه هاي خوب تان در مورد. واقعاً هر دوست ديگري هم اګر ياد داشت ها را از اول ازهمان صبح آغازين که با اهداف ، عمل کرد ها و احساسات واقعي و مخلصانه و صادقانه شهيد قهرمان بارکزي نسبت به وطن و وطنپرستاني که با ګرفتن سربه کف در انتظار کمک وي قرار داشتند تعقيب نکنند ،يقينن قرار ګرفتن يک زرهبوش در مقابل يک تهاجم واقعي به شکل فزيکي آن بدون ارزش دادن به بخش هايي از احساس ها و خلوص واقعي ومسؤوليت ها به آن واقعاً سوال بر انګيز است 0 اما اين ياد داشت ها امروز تهيه نشده است، که به خاطر امتياز گيري شخصيتي باشد، بل که صحت اين ياد داشت ها به تاريخ 9 ثور 1368 از طرف اوپراتيفي ستردرستيزوزارت دفاع ج.ا در جلال آباد ونيز سرقومانداني اعلي قواي مسلح ورياست جمهوري افغانستان در سطح دولت مهر تاييدي خورده است. و اين شهيد قهرمان مفتخر به لقب قهرمان ج.ا و تفويض به رتبه دګرجنرالي ګرديده است. روح شان شاد باد!
يعقوب صديقي :
کهکشاني سپاس از شما دگروال صاحب شاهين که منت گذاشته به جوابم پرداختيد.... بايد متذکر شوم که مقصد بنده از اين سؤال کدام ماجرا جويي و يا شخصي و يا جناحي را ملامت شمردن نبوده و نيست! و در قسمت رشادت و مردانه گي تمام منسوبين اردوي ما و بخصوص افسران ارشدي که در آن جنگ دفاع از مردم و ميهن عزيز ما اشتراک داشتند جاي شک و ترديدي باقي نيست. من تمام نوشته هاي شما را در ارتباط جنگ جلال آباد که از طرف بزرگوار محترم جنرال صاحب عظيمي نقل قول شده خوانده ام....... ولي مقصد بنده در قسمت مقاومت سه نفر در مقابل چند هزار نفر چيز ديگريست! بدين معني که: 1 - چرا يک قوماندان مجرب حاضر به اين جنگ نا متوازن ميشود؟ دليلي دارد! شايد بعد از مشاجره لفظي با دکتور نجيب الله و يا همگام و نبودن کمونيستش و ارتباطات تنگا تنگ ميان اردو امنيت دولتي و سارندوي در قسمت تغير و تبديل موقعيت شان براي دفاع که شما در ياد داشت نوشته ايد عقده مند گرديده باشد و ...... مطلب من از امتياز گيري شخصي و يا گروهي نيست، ولي خوشبختانه من از جمله کساني هستم که بدون دلايل موجه مهر تائيد مثبت ويا منفي بالاي سخنان يک دوست و هموطنم گذاشته نميتوانم. خوب اين بر داشت و نظر بنده است و من حق دارم با در نظر داشت پاکي و صداقت و عفت کلام در اين صفحه ابراز نظر نمايم. خوب نميدانم کدام مجازاتي هم در آن زمان به ارتباط سو تفاهم براستي و عمدي در قسمت عقب نشيني قطعات صورت گرفت و يا خير؟ خوب درد سر دادم، معذورم داريد، ولي قناعت من حاصل نشده است......
احسان عثمان :
ياد واره ء زيبا و ماندگار شما رفيق گرامى را خواندم و مرا هم به ياد جنگ عادلانه قواى مسلح قهرمان كشور عليه گماشتگان isi كه برضد حاكميت جمهورى افغانستان در جنگ بودند و شكست مفتضحانه نصيب شان شد انداخت .
در آن وقت من در تركيب هياتى از رياست امور سياسى وزارت داخله با محترمين حسن صحرايى مدير عمومي تبليغ و ترويج و صفى الحق از مديريت نشرات ( مجله سارندوى ) ذريعه هليكوپتر عازم ننگرهار شديم ، هليكوپترى كه ما درآ ن بوديم در زمين هاى زراعتى نزديك قطعه اپراتيفى مربوط سارندوى نشست و اين همان روزى بود كه قوماندانى جبهه زون شرق بين محترم جنرال آصف دلاور و محترم عظيمى صاحب تعويض گرديد و درهمين لحظات و دقايق بود كه هليكوبتر ديگرى هم نشست كه حامل رفيق عظيمى گرامى بود ، به خاطرى كه همان لحظه هنوز هم نزدم مجسم است ، رفيق عظيمى ملبس به ( دگر كالى ) يا دريشى تعليمى بودند. اگر اشتباه نكرده باشم دربازگشت همان هليكوپتر رفيق دلاور عازم مركز بود. حين حضور ما در ننگرهار قوماندان جديد امنيه ( محترم پاسوال قاسم برهانى ) هم به جلال آباد تشريف أوردند كه يكجا با ايشان از بعضى پوسته هاى كمر بند امنيتى از جمله در حصارك كه قرار گاه آمر امنيت ميرويس منگل بود ، پوسته امنيتى در محلى بنام وچه تنگى ، قرارگاه سرخرود كه آمر سياسى رفيق سارمن غلام محمد جلال موقعيت داشت و قرارگاه ولسوالى رودات و غيره محلات بازديد نموديم. قبل از رسيدن قوماندان جديد امنيه جنرال عزيز الله مهمند منحيث نماينده وزارت داخله از امور قوماندانى امنيه نيز وارسى ميكردند و بعد مدتى تخمين دو هفته دو باره عازم مركز شديم وبار ديگر در همان محل كه هيليكوپتر ها نشست كرده بودند ، منتظر نشست هـليكوپتر بوديم . تورن جنرال فتح رييس لوژستيك وزارت دفاع و عدهء ديگر و تابوتى از شهيد جنگ نيز آماده انتقال بود. بعد نشست و تخليه هليكوپتر قسمى كه معمول است به اصطلاح بير و بار و بى نظمى به خاطر داخل شدن به داخل هليكوپتر آغاز و خوب به ياد دارم كه تورن جنرال فتح رييس لوژستيك اجازه نداد تا تابوت ميت داخل هليكوپتر گردد. حتى كسانى كه تابوت را بلند نموده مي خواستند داخل هليكوبتر نمايند ، فتح خان با فشار دادن توسط پاى خويش مانع داخل شدن تابوت گرديد و پيوسته ميگفت كه هليكوپتر به خاطر انتقال هيات آمده است . بدين ترتيب با تأثر زياد راهى مركز شديم و رييس لوژستيك در اطراف سروبى دريك قرارگاه مربوط به قطعات اردو بعد نشست هليكوبتر پايين و ما دو باره رهسپار ميدان هوايى كابل شديم ، و اين عملكرد منفى جناب فتح خان را بدون هيچ نوع بغض يا كدام بد بينى اين بار بعد سالها درين جا هم خاطر نشان نمودم .
نوت : ميرويس منگل بعدا قرار راپور هاى كه به مركز مواصلت نمود ، با مخالفين وقت نظام پيوست .
و رفيق غلام محمد جلال فعلا رييس حزب ملى هيواد و رئيس مركز كارى افغانها در ماسكو مى باشد
گزارش رفيق سترجنرال آصف دلاور لوي درستيز و قوماندان عمومي جبهه شرق به مقام قومانداني اعلاي قواي مسلح و وزارت دفاع افغانستان نيز مشابهت هاي فراواني با ياد داشت هاي رفيق عزيز مان دگروال رحيم شاهين دارد، مگردر يک مورد که شهادت قوماندان قول اردوي نمبر ( زنده ياد بارکزي ) توسط يکي از محافظين اش گفته شده است :
راپور محاربوي روز دوم محاربه :
محل قومانده : ميدان هوايي جلال آباد. ساعت : هفت صبح 17 حوت 1367 خريطه : 50000/1
گزارش دهنده : تورنجنرال محمد آصف دلاور، لوي درستيز قواي مسلح ج. ا. و قوماندان عمومي جبهه شرق.
" ديروز 16 حوت بيشتر از ده هزار تن ازمخالفين جمهوري افغانستان همراه با صد ها تن افسران و مليشه هاي اردوي پاکستان وداوطلبان کشورهاي عربي و هزاران تن اهالي اطراف جلال آباد که به مقصد چور وچپاول وغارت شهر ريسمان ها را به کمر بسته کرده وترنگن ها وجوال ها را به دوش انداخته بودند، پس از اجراي انداخت هاي مکرر و متکاثف توپچي وراکت باران نمودن پوسته ها به نحو برق آسايي از سه استقامت بالاي خطوط اول دفاعي شهر جلال آباد حمله ور شده ، هرگونه مقاومت را درهم کوبيده ، قرارگاه فرقه يازده را متصرف ، وسربازان تسليم شده واسرا را درهمان محل سربريده و الله اکبر گويان به سوي ميدان هوايي به صورت ديوانه وارهجوم آورده وحتي به حال دويدن درآمدند تا هرچه زودتر به شهربرسند وغارت وچپاول را آغاز کنند. زيرا ازطريق بلند گوها به آنان گفته مي شد که همه سربازان دولتي يا تسليم شده اند ويا فرارکرده وشهر بدون دفاع مانده است.
ساعت دوازده روز جنرال بارکزي قوماندان قول اردوي نمبر يک توانست با قوت هاي احتياط خويش خود را به حوالي ثمرخيل برساند وبراي چند لحظه يي جلو فرار سيل آساي سربازان را بگيرد. اما درهمين هنگام متأسفانه مورداصابت مرمي يکي از سربازان امنيتي اش قرار گرفته وبه شهادت رسيد. درنتيجه فرار بيشتر شد و بي روحيه گي وبي نظمي گسترش يافت، چندان که من به مشکل توانستم قطعات در حال گريز را متوقف بسازم.
فعلاً خط مدافعه درپنجصد متري جنوب ، جنوب شرق ، شرق و غرب ميدان هوايي درکوردينات ها وراقم هايي که از طريق شعبه اوپراسيون گزارش داده شده ، اتخاذ گرديده است. محل سوق واداره قومانداني عمومي جبهه شرق را قصداً درترمينل ميدان هوايي انتخاب و جا به جا کرده ام، تا پرسونل موجوديت من وقوماندانان خويش را در ميان شان احساس کرده وروحيه رزمي شان بلند برود.
تعرض دشمن در طول اين مدت چه ديروز وچه شب گذشته دراستقامت هاي دشت گمبيري، چپرهار و کامه دفع وطرد گرديد وما درآن استقامت ها خطوط مساعد را جهت مدافعه سيال به دست آورديم. لواي 37 کوماندو ولواي 8 که دراستقامت جنوبي ترين ميدان هوايي جا به جا گرديده اند، تحت فشار زياد قرار دارند به طوري که تا کنون چندين بار به محاربه مشت ويخن با بعضي ازباند هاي دشمن مجبور شده اند. حملات راکتي وتوپچي دشمن بالاي تمام خطوط جبهه، محل قومانده، قول اردوي مرکزي وشهر جلال آباد دوام دارد. تا حال بيشتر از 5000 فير مرمي سلاح ثقيل دشمن بالاي اين اهداف اصابت کرده است. اهالي ملکي بسياري تلف شده اند. تلفات فوت هاي ما در حدود 200 نفر است؛ اما اسير ولادرک زياد داريم وتخنيک وسلاح فراواني به دست دشمن افتاده است که راپور دقيق آن توسط هيأتي که تعيين کرده ام بعداً تثبيت و تقديم خواهد شد.
پيشنهاد ها :
کوشش کنيد تا هرچه زودتر درحدود يک هزار تن از نيروهاي جنگ ديده و با تجربه را براي تقويت توانايي دفاعي جبهه از حساب ساير جبهات تهيه وبه جلال آباد بفرستيد. مهمات توپچي " دي- سي " روبه خلاصي است، هرچه زودتر اکمال کنيد. هليکوپتر هارا هرچه عاجلتر جهت انتقال جنازهء مرحوم جنرال بارکزي وتخليه ساير شهدا وزخمي ها بفرستيد. تعداد پرواز هاي محاربوي کم است، بنابراين پروازها را بايد طوري تنظيم کنيد که درآسمان جلال آباد به صورت پيوسته ديده شوند تا مورال از دست رفته سپاهيان بازگردد. اسکاد بيشتربفرستيد ؛ ولي مطابق پلان ما وکوردينات هايي که ما مي دهيم. و اما نکتهء آخرين :
از جانب افسران وسربازان جبهه شرق به شخص شما قومندان اعلي قواي مسلح ومردم افغانستان اطمينان مي دهم که تا اخرين رمق حيات از سنگر هاي خويش دفاع کرده ونخواهيم گذاشت تا پاي کثيف پاکستاني ها و مزدوران عربي به شهر جلال آباد هميشه بهار گذاشته شود.
برگرفته شده ازصص 92-96 کتاب ياد مانده هايي ازجنگ جلال آباد، ازهمين خامه :
گزارش آمرسياسي قول اردو جنرال گل حبيب :
من به سختي با جنرال گل حبيب آمرسياسي قول اردوي نمبريک به تماس شدم. نامبرده پريشان و مضطرب بود. او گفت : " امروز ساعت 7 صبح درحدود ده هزارنفرازباندهاي مختلف مجاهدين بالاي پوسته هاي امنيتي سرخ ديواراز طريق فارم بريکوت، کامه، رودات، ثمرخيل ، دولت زي و کان و کترغي با اجراي انداخت هاي شديد راکت وتوپچي حملات خويش را آغاز کرده ودر اثر حمايت همين آتش ها به پوسته هاي امنيتي تقرب کرده، پوسته هاي خط اول را به سقوط مواجه ساختند. قومندان جديد فرقه يازده، دگروال محمد احسان که به عوض نجيب الله** از مدتي بدينسو، تعيين شده بود، سوق واداره قطعات را به دوش داشت. وي از موضوع به قوماندان قول اردوي نمبريک تورنجنرال بارکزي راپور داد واحتياط فرقه را که درحدود يک تولي پياده( 60 نفر ) بود، جهت اشغال مجدد پوسته هاي از دست رفته استعمال نمود. احتياط ها نتوانستند وضع را تثبيت کنند واسير يا سرکوب شدند. مجاهدين حوالي ساعت 9 صبح توانستند به طرف قرارگاه فرقه تقرب وپس ازراکتباران کردن پوسته هاي امنيتي، اقدام به تصرف آن کردند. درقرارگاه فرقه عده يي از افسران وسربازان تحت رهبري قوماندان فرقه مقاومت نمودند؛ اما بعد از کشته شدن تعداد زيادي از افسران وسربازان قوماندان فرقه مجبور به ترک ثمرخيل (قرارگاه فرقه يازده ) شد. دگروال احسان با سي نفر از افسران ومحافظين خويش از دريا عبور کرده به کامه رفتند و مي خواهند خود را به جلال آباد برسانند. معلومات ندارم که زنده اند يا مرده؟ اما قوماندان قول اردو همين حالا با عده يي از افسران وسربازان به طرف محل حادثه حرکت کرد. اکنون شديد ترين آتش هاي توپچي ، راکت هاي رياکتيف وانداخت هاي تانک ها بالاي ميدان هوايي ، قرارگاه قول اردو وشهر جلال آباد جريان دارد. تعداد زيادي از وسايط ، مهمات ، روغنيات درقول اردو وميدان هوايي طعمه حريق شده اند . نتيجه اين که خط اول مدافعه ما از طرف مجاهدين شکستانده شده ، پوسته هاي امنيتي کمربند دوم شهر نيز ازاستقامت ثمرخيل درحال گريز اند . پرسونل روحيهء جنگي خويش را از دست داده اند. وضع متشنج است و هيچگونه نظم وترتيبي وجود ندارد."
من از وي پرسيدم که لوي درستيز و قطعات همراه وي که به سوي جلال آباد حرکت کرده بودند، فعلاً درکجا موقعيت دارند؟ گل حبيب جواب داد:" لوي درستيز صاحب امروز صبح درمنطقه فابريکه برق درونته رسيده وهمين که از جريان اطلاع حاصل کردند، فوراً حرکت کرده وهمين حالا خود را به ميدان هوايي رسانيده اند. آنان سعي دارند تا يک خط جديد مدافعه " مدافعه عاجل " را درمحل مناسب به وجود آورند..."
** - جنرال نجيب احمد که از اهالي سهاک شيوه کي کابل بود ، ازسوي رياست عمومي امنيت نظامي به اتهام داشتن روابط با حزب اسلامي حکمتيار گرفتار شده وازوظيفه اش که قومانداني فرقه يازده ننگرهار بود، برطرف شده بود. بعد ها معلوم شد که سقوط پوسته هاي ثمرخيل نيز نتيجهء تفاهمي بوده است که پيش از تهاجم نيروهاي ارتش پاکستان و مجاهدين با برخي ازافسران فرقه يازده صورت گرفته بود. درمورد برطرفي جنرال مذکور آقاي نجيب داوري که از اهالي شيوه کي است، طي نامه برقي مؤرخ 27 سپتامبر خويش به اينجانب چنين مي نويسد : " موصوف فرزند محمد طالب وقرار گفته شما ازاهالي سهاک شيوه کي بود. پدر جنرال مذکور درسال 1359 توسط اشرار وقت که بعد ها به مجاهدين شهرت يافتند به قتل رسيد. موصوف يک پرچمدار متعهد ووفادار بود. برطرفي موصوف از پست قومانداني فرقه يازده هم به اساس توطيه هايي صورت گرفته بود که جناح خلق وفادار به شهنواز تني نسبت به وي طراحي نموده بودند. "
شهنواز تني ساعت يک بجه به وزارت دفاع برگشت وبه مسؤولين رياست هاي وزارت دفاع وستردرستيز وظايف مشخصي سپرد. سپس قرار قوماندان اعلي را براي من و برخي از رؤسا توضيح نمود . دربرخي ازعناصر قرار قومانداني اعلي قواي مسلح افغانستان چنين آمده بود :
" لوي درستيزآصف دلاوربرعلاوه وظيفه اش به صفت قوماندان عمومي جبهه شرق تعيين مي گردد. لوي درستيز بايد هرچه زودتر خط مساعد را جهت مدافعه عاجل اتخاذ وجلو پيشروي دشمن را بگيرد. اين خط مساعد بايد از ميدان هوايي جلال آباد به مسافهء2 الي 3 کيلومتر به طرف جنوب وجنوب شرق اتخاذ شده و درکمترين مدت ممکن با تحکيم نمودن مواضع وخطوط دست داشته به مدافعه احضار شده واکتيف مبدل شود. اعتبار ازهمين لحظه تمام پروازهاي محاربوي با حجم و کثافت اعظمي به نفع جبهه شرق انجام شوند. محلات تجمع و مواضع آتشي دشمن مطابق کوردينات هاي جبهه شرق مورد ضربات اسکاد قرار داده شوند . غند 61 ضربتي از پوسته هاي دارالامان کشيده شده و اين پوسته ها را پرسونل مؤسسات و قطعات تأميناتي مرکز اشغال کنند. غند 61 بايد فردا ساعت 6 صبح همراه با قطاراکمالاتي مهمات وروغنيات ازکابل به سوي جلال آباد حرکت ودر طول راه وظيفه تأمين امنيت قطار را نيز به عهده گيرد. گروپ اوپراتيفي سروبي مسؤوليت دارد تا با تمام نيرو وامکانات خويش شاهراه کابل – جلال آباد را براي هميشه باز نگهدارد. در صورت سقوط حتي يک پوسته جنرال گلرنگ و ساير مسؤولين محاکمه شوند. اعتبارازهمين لحظه تمام نيروهاي مسلح کشوربه حالت احضارات درجه يک درآورده شوند. ازتعرض وتهاجم پاکستاني ها ومجاهدين به قلمرو دولت مستقل وآزاديخواه جمهوري افغانستان استفاده وسيع تبليغاتي صورت گيرد وطي اعلاميه يي درباره چگونه گي ، ابعاد گسترده واهداف شوم اين تعرض آشکار پاکستاني ها به مردم افغانستان معلومات داده شود."
اين مطلب آخرين بار توسط admin در الأحد 1 يونيو 2014 - 21:47 ، و در مجموع 5 بار ويرايش شده است.